KenniscentrumZiekten/aandoeningenGezwellen › Basaalcelcarcinoom › Basaalcelcarcinoom

Basaalcelcarcinoom

Basaalcelcarcinoom (Bron: NVDV, www.huidarts.info)Een basaalcelcarcinoom is de meest voorkomende vorm van huidkanker. Ongeveer 70% van de mensen met huidkanker heeft deze vorm.

Een basaalcelcarcinoom zaait (vrijwel) nooit uit en is daarom zelden levensbedreigend. Het is goed te behandelen.

Deze vorm van huidkanker komt vooral voor op huid die vaak is blootgesteld aan zonlicht, zoals het gezicht, de oren, de schouders en de nek.

Basaalcelcarcinomen komen vooral voor bij mensen boven de 40 jaar. Naar schatting krijgen ongeveer 75.000 mensen per jaar te horen dat zij een basaalcelcarcinoom hebben.

Symptomen

Basaalcelcarcinomen kunnen er verschillend uitzien. Zo kan er op de huid een glad, glanzend knobbeltje ontstaan dat heel langzaam groeit. Het knobbeltje kan rood, bruin of huidkleurig zijn. Op den duur ontstaat er een zweertje dat niet goed geneest. De rand van het zweertje heeft vaak een parelmoerachtige glans. Soms vertoont het knobbeltje ook kleine bloedvaatjes. Het kan gaan jeuken, bloeden of pijn doen.

Een basaalcelcarcinoom op de romp, armen of benen ziet er vaak uit als een eczeemplek. Alleen in tegenstelling tot eczeem, jeukt deze plek meestal niet.

Oorzaak

Een basaalcelcarcinoom ontstaat in de kiemcellen van de opperhuid. Blootstelling aan zonlicht is de voornaamste oorzaak. Ultraviolette (UV) straling in het zonlicht veroorzaakt schade aan het erfelijk materiaal (DNA) in de opperhuid. Soms wordt deze beschadiging door het lichaam niet goed gerepareerd. Daardoor kan een kwaadaardige cel ontstaan die ongecontroleerd begint te groeien. Dit kan leiden tot een basaalcelcarcinoom.

Er is een aantal factoren die de kans op een basaalcelcarcinoom vergroten:
  • Zonverbranding, vooral tijdens de kinderjaren;
  • Een lichte huid, licht of rossig haar en lichte ogen, vooral in combinatie met sproeten. Mensen met deze kenmerken hebben weinig natuurlijke bescherming tegen zonlicht.
Omdat de basaalcelcarcinomen soms ook op plaatsen ontstaan die niet of nauwelijks in de zon zijn geweest, is het aannemelijk dat er nog andere factoren van invloed zijn. Deze zijn (nog) niet bekend.

Diagnose stellen

Als u een verdacht plekje op uw lichaam ziet, is het raadzaam om contact op te nemen met uw huisarts. Uw huisarts kan u vervolgens verwijzen naar het Huidkankercentrum van het Slingeland Ziekenhuis.

Een dermatoloog kan vaak direct zien of het om een basaalcelcarcinoom gaat. Als dit vermoeden bestaat, wordt meestal een stukje weefsel weggenomen (biopt). Als het knobbeltje nog klein is, kan de arts soms direct het hele gezwel wegsnijden. Het weefsel wordt microscopisch onderzocht om de diagnose definitief vast te stellen. Ook wordt bekeken of al het kwaadaardige weefsel is weggenomen en om welk type basaalcelcarcinoom het gaat.

Behandelmogelijkheden

Er zijn meerdere behandelmogelijkheden. De keuze van behandeling is afhankelijk van het type basaalcelcarcinoom, de grootte ervan en de plek waar de carcinoom zich bevindt.

Wegsnijden

In de meeste gevallen wordt het gezwel weggesneden (chirurgie), dit heet ook wel een excisie. (Zie ook basaalcelcarcinoom bij plastisch chirurg)

Bestraling

In sommige gevallen kan een basaalcelcarcinoom worden bestraald. Het uitgangspunt van radiotherapie (bestraling) is dat het DNA door de bestraling beschadigd wordt. Gezonde, normale cellen herstellen hierna weer snel, maar kankercellen kunnen niet goed herstellen of worden in hun groei geremd.

Fotodynamische therapie

Bij deze behandeling wordt het basaalcelcarcinoom en een randje gezonde huid rondom het basaalcelcarcinoom voorbehandeld met een zalf die de onrustige cellen zeer gevoelig maakt voor licht. Na inwerking van deze zalf gedurende enkele uren wordt het basaalcelcarcinoom belicht met speciaal licht waarbij er een chemische reactie ontstaat waardoor de tumor weggebrand wordt.

Deze behandeling is geschikt voor oppervlakkige basaalcelcarcinomen.

Imiquimod creme

Imiquimod crème is een crème die het immuunsysteem in de huid activeert op de plek waar het gesmeerd wordt. Dit immuunsysteem ruimt het gezwel op. Deze creme moet gedurende 6 weken 5 dagen per week aangebracht worden op het basaalcelcarcinoom.

Cryotherapie

De cellen bevriezen door het toedienen van vloeibare stikstof.

Curettage en electrocoagulatie

Een basaalcelcarcinoom kan worden verwijderd door wegkrabben (curettage) gevolgd door elektrocoagulatie (dichtschroeien). Dit wordt echter nog zelden gedaan omdat de kans dat een plekje dan terug komt relatief groot is.

Vooruitzichten

Een basaalcelcarcinoom zaait vrijwel nooit uit. De kans dat iemand overlijdt aan deze vorm van huidkanker is dan ook zeer klein. Wel is het belangrijk om basaalcelcarcinomen op tijd te behandelen. Ze genezen namelijk niet vanzelf en ze worden groter. Er bestaat een kans dat het carcinoom verder de huid in groeit en de onderliggende weefsels aantast, bijvoorbeeld kraakbeen en botweefsel.

Soms ontstaat er na behandeling op dezelfde plaats opnieuw een basaalcelcarcinoom. De kans hierop hangt af van de behandeling die is gekozen en bedraagt ongeveer 4-10%. Ook wordt er bij een aantal patienten binnen 5 jaar één of meerdere basaalcelcarcinomen op een andere plaats ontdekt. Het is daarom van belang om uw huid regelmatig te (laten) controleren.



Deel deze pagina: